Coxiella burnetii bakterioak eragindako gaixotasun zoonotikoa da Q sukarra. Bere gordailu nagusia etxeko hausnarkariak dira, ardiak, ahuntzak eta behiak, esaterako. Infektatutako animaliek patogeno kantitate handiak aska ditzakete ingurunera, batez ere erditzean edo abortu baten ondoren, eta horrek pertsonenganako aire bidezko transmisioa errazten du. Hori dela eta, magnitude desberdineko agerraldiak egon daitezke, zeinak arrazoi profesionalengatik (abeltzaintza edo albaitaritza jarduerak) animaliekin kontaktu zuzena duten pertsonei, nahiz animaliekin kontaktu zuzena ez duten pertsonei eragin diezaieketen. Izan ere, haizeak C. burnetii bakterioarekin kutsatutako partikulak garraia ditzake kutsatutako animaliak dauden etxalde edo hiltegietatik jendea bizi den eremuetaraino, populazio orokorrean infekzioak eraginez.
Europako Q-Net-Assess (ICRAD) proiektuaren esparruan, zeinetan NEIKERek, giza Q sukarrean eta animalia-coxiellosian adituak direnek, erreferentziazko laborategi nazionaletako kideak, osasun-zerbitzuak eta Belgika, Frantzia, Alemania, Espainia, Herbehereak eta Erresuma Batuko ikerketa-erakundeak parte hartzen duten. Esperientzia praktikoak partekatu ditugu proiektuko kideon artean eta Europako sei herrialdeetan giza Q sukarraren ikerketan eta kudeaketan aplikatutako protokoloei buruzko informazio zehatza bildu dugu. Lan hori berriki argitaratu da artikulu batean (Position paper), “Human Q fever outbreak investigation and management in six European countries: a One Health compendium of practices and recommendations” izenburupean. Lan honetan gaur egun dagoen egoera deskribatzen da eta erantzun koordinatua indartzeko hobekuntzak proposatzen dira.
Egindako azterketak erakusten duenaren arabera, nahiz eta herrialdeen artean elementu metodologiko komunak egon, Europako herrialdeetan Q sukarraren kontrol eta jakinarazpenerako sistemak heterogeneoak dira oraindik, eta Q sukar-agerraldiei heltzeko moduan aldakortasun handia dago. Ikerketaren arabera, inplikatutako sektoreen arteko lankidetza sendotu behar da, beti ere Osasun Bakarra / One Health ikuspegia jarraituz, giza osasunaren, animalien osasunaren eta ingurumenaren arteko koordinazio handiagoa sustatuz. Era berean, lan honek Q sukarra duten pertsonen kasuak detektatzeko, infekzio-iturriak identifikatzeko eta agerraldi baten osteko kontrol-neurriak ezartzeko protokolo argiagoak eta operatiboagoak behar direla azpimarratzen du. Horri esker, esku hartzeko estrategia eraginkorragoak diseinatu ahal izango lirateke, eta etorkizuneko agerraldien arriskua murriztu. Europan Q sukarraren aurkako zaintza- eta erantzun-sistemak gehiago harmonizatzeak eta integratzeak lagundu egingo luke datuen konparagarritasuna hobetzen, arrisku-ebaluazio sendoagoak egiten eta mugaz gaindiko mehatxuen aurrean erantzun koordinatua indartzen.
Jasotako informazioa abiapuntu izanda, artikulu honetan Q sukar-agerraldien aurreko berehalako erantzunari aplikatzeko gomendio praktikoak proposatzen dira, eta epe luzeko prestakuntza indartzera bideratutako lehentasunezko ikerketa-arloak identifikatzen dira. Artikulu osoa CMI Communications atarian dago eskuragarri.
Lan hau “Q-Net Assess – Improved molecular surveillance and assessment of host adaptation and virulence of Coxiella burnetii in Europe” (PCI2023-143391) proiektuaren esparruan kokatzen da, MICIU/AEI /10.13039/501100011033-k finantzatua eta Europar Batasunak kofinantzatuta, RAG-2020 Animalien Nazioarteko Ikerketa Programaren bidez (RICAD). 862605).
