Mamitisa bular-guruinaren hanturazko erantzuna da (Intramamary Infection, IMI), hainbat motatako agentek sor dezakete, baina kasu gehienetan bakterio-infekzio bati lotuta dago. Behi-mamitisak esne-industriako gaixotasun ohikoenetako eta garestienetako bat da oraindik eta behien ongizatean, produktibitatean, esnearen kalitatean eta baserriaren onura ekonomikoetan eragin negatiboa du. Gainera, gaur egun, esne-behi helduei administratzen zaizkien antimikrobianoen proportzio nagusia gaixotasun honen tratamenduan erabiltzen da.
Streptococcus uberis da mamitisa eragiten duen patogeno prebalenteenetako bat eta tratatzeko zaila dena. Azken urteotan, ingurumen-jatorriko mamitisaren kontrolean aurrerapen esanguratsuak lortu dira; hala ere, aurrerapen horiek ez dira S. uberisen kasuan lortu, gaur egun, animalien artean transmititzeko gaitasuna aitortzen baitzaio bakterio honi. Mikroorganismo horren ekologiaren eta epidemiologiaren ezagutza osatugabeak eta S. uberis aldaera genetikoen aniztasunak, infekzioaren kontrola zailtzen dute. Era berean, S. uberis eta mikrobio-komunitateen arteko elkarrekintzak funtsezko faktorea izan daiteke mamitisaren garapenean, iraunkortasunean eta ebazpenean; hala ere, esnearen mikrobiotari buruzko ezagutza mugatua da oraindik.
Ezagutza falta hori konpontzeko, UBERIMAST proiektuak S. uberisek eragindako mamitisari modu integralean heltzea planteatzen du. Horretarako, teknika mikrobiologikoak, molekularrak eta sekuentziazio masiboa erabiliko dira, kontrol-estrategia eraginkorrak diseinatzeko ezagutza erabilgarriak sortzeko azken helburuarekin.
Streptococcus uberisarekin lotutako mamitis arazoak dituzten haztegietan luzetarako azterketak eginez, anduiak nola barreiatzen diren ikertuko da, transmisio-bideak hobeto ulertzeko eta erreserborio posibleak ikertzeko. Bere genomak aztertuz, patogeno horren patogenizitatearekin eta iraunkortasunarekin lotutako birulentzia-faktoreak identifikatuko dira, baita erresistentzia-determinatzaile genetikoak ere. Era berean, esnearen mikrobiota aztertuko da S. uberis bidezko mamitisak irauten duen bitartean, eta haren dinamika berreskuratze-prozesuan zehar.
Proiektu honen baitan, hilabete honetan Ainhoa Aspillaga sartu berri da sailean bere Doktore Tesia egiteko, Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioko doktoreen prestakuntzarako laguntza bati esker. NEIKERetik ongietorria ematen diogu eta arrakasta handia opa diogu doktoratu aurreko etapa berri honetan, bere lanak mamitisaren arloko ezagutzaren aurrerapenean modu esanguratsuan lagunduko duelakoan.
UBERIMAST proiektua, ” Análisis integrado de la epidemiología molecular, la genómica y la dinámica de la microbiota asociada a la mastitis por Streptococcus uberis en ganado bovino lechero ” (PID2024-160766OR-I00) izenekoa, MICIU/AEI/10.13039/501100011033/eta FEDER, EBk finantzatu dute. Doktoreak prestatzeko laguntza, doktoreen prestakuntzarako doktoratu aurreko PREP2024-003256 kontratuak finantzatuz, MICIU/AEI/10.13039/501100011033 eta FSE+ek finantzatuta.
